Bitlis, Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesi'nin Yukarı Murat-Van
Bölümü'nde yer alan bir ildir. İlin nüfusu 350.994 olup, bunun %65,1'i
şehirlerde yaşamaktadır (2020 sonu). Bitlis'in yüzölçümü 8.294 km²'dir
ve bu alanda km²'ye 42 kişi düşmektedir; Güroymak'ta ise bu oran
94'tür. İl genelindeki yıllık nüfus artış oranı %0,83'tür. Bitlis
merkezinin denizden yüksekliği ise 1.637 metredir. TÜİK verilerine
göre (04 Şubat 2021), Bitlis'te 7 ilçe, 13 belediye ve 123 mahalle
bulunmakta, ayrıca 348 köy vardır. Bitlis'in ismi, Makedonya Kralı
Büyük İskender'in şehre kaleyi yaptıran komutanı Bedlis'ten
alınmıştır. Tarihsel yapılarıyla ünlü olan Bitlis, "Vadideki Güzel
Şehir" olarak da anılmaktadır.
Tarihî Derinlik
Bitlis, M.Ö. 1400 yıllarından itibaren Urartular'ın yerleşim alanıydı.
M.Ö. 1280'de Asur Krallarından I. Salmanassar’ın devrinden sonra
Urartular, MÖ 11. yüzyıla kadar bu bölgedeydi. Ardından Asurlular ve
Medler'in yönetiminde kalan Bitlis, Pers Krallığı tarafından ele
geçirildi ve MÖ 4. yüzyılda Büyük İskender'in yönetimine girdi. MS 2.
yüzyılda Roma İmparatoru Trajan tarafından alınan Bitlis, 7. yüzyıla
kadar Doğu Roma yönetiminde kaldı.
Türkler'in 10. yüzyıldaki Anadolu akınları sırasında önemli bir merkez
haline gelen Bitlis, Bizans ve Mervanîler arasında sınır şehri oldu.
1085'te Selçuklular'ın eline geçen şehir, daha sonra Dilmaçoğulları,
Ahlatşahlar ve Eyyübiler'in yönetimine geçti. Eyyübiler döneminde Kürt
göçüyle bölgeye yerleşen aşiretler, Bitlis Prensliği'ni kurdu. 15.
yüzyılda Akkoyunlu desteğiyle işgal edilen Bitlis, 1507'de Safeviler
tarafından ele geçirildi. 1514'te Şerefhanlar, Osmanlı egemenliğini
kabul etti. 1587'de Şerefhanlar'ın Osmanlı'ya katılmasıyla Bitlis,
Osmanlı yönetimine girdi ve 1847'ye kadar Şerefhanlar Beyliği'nin
yönetiminde kaldı.
Osmanlı döneminde kültür ve sanat merkezi haline gelen Bitlis, I.
Dünya Savaşı sırasında Rusya'nın işgaline uğradı. Cumhuriyet’in
ilanıyla il statüsüne kavuştu. Bitlis, adını Büyük İskender'in
komutanı Bedlis'ten almıştır.
Gezilecek Yerler ve Tarihi Mekanlar
Nemrut Krater Gölü
Nemrut Krater Gölü, dünyaca ünlü doğal güzelliklerden biridir. Hem
oluşumu hem de etkileyici manzarasıyla hayranlık uyandıran bu göl,
dünyadaki en büyük ikinci krater gölüdür. Toplamda 12 km'lik bir
alanı kaplayan göl, beş farklı gölün birleşiminden oluşur.
Çevresindeki kamp alanları ve sazan balığı yoğunluğu ile balıkçılık
açısından popülerdir. Gölün derinliği 155 metreye ulaşır ve yaz
aylarında yürüyüşler veya piknik yapmak için ideal bir yerdir.
Ayrıca, Nemrut Krater Gölü, yüzlerce kuş türüne ev sahipliği
yapmaktadır.
Bitlis Kalesi
Bitlis Kalesi, 2300 yıl önce inşa edilmiştir ve şehir merkezinde
bulunması nedeniyle ziyaretçiler için oldukça erişilebilirdir. Kale,
Osmanlı ve Selçuklu dönemlerinde bazı değişikliklere uğramıştır.
Yüksek surlardan Bitlis’in en güzel manzarası izlenebilir. Büyük
İskender’in emriyle yapılan bu kale, savunma hendekleri olmadan inşa
edilmiştir. Şu anda, arkeolojik çalışmalar devam etmektedir.
Tarihi Bitlis Çarşısı
Bitlis’e geldiğinizde uğramanız gereken önemli bir nokta, Tarihi
Bitlis Çarşısı’dır. El sanatları atölyelerinin ön planda olduğu bu
çarşı, Arnavut kaldırımlı sokakları, sıcak esnafı ve restoranları
ile dikkat çeker. Çarşı, Bitlis Kalesi’nin hemen altındadır ve
geçmişe yolculuk yapmanızı sağlar. Evliya Çelebi Seyahatnamesi'nde
de övgüyle bahsedilmiştir.
Ahlat Selçuklu Mezar Taşları
Ahlat’ta yer alan Türk-İslam mezarlığı, yaklaşık 8 bin mezar taşıyla
dikkat çekiyor. Bu bölge, Selçuklulardan kalan en değerli
miraslardan biridir ve UNESCO tarafından listeye alınması
bekleniyor. Taşlardaki ince işçilik ve kabartma bitki motifleri,
Ahlat’ı tarihî açıdan çok önemli kılmaktadır. Bu mezarlık,
Türk-İslam dünyasının en büyük mezarlıklarından biri olarak kabul
edilir.
Bitlis Etnografya Müzesi
Bitlis Etnografya Müzesi, şehrin geleneklerini ve kültürünü yansıtan
birçok koleksiyona sahiptir. Balmumu heykellerle eski meslekler
tanıtılmakta ve bu sergi ziyaretçilerin ilgisini çekmektedir. Müze,
Cumhuriyet Caddesi’nde yer almakta ve ücretsiz gezilebilir.
Çifte Kümbetler
Van Gölü’ne yakın Ahlat’taki Çifte Kümbetler, 1200’lü yıllardan
günümüze ulaşmıştır. Kümbetler, Selçuklu dönemine ait ince işçilikle
yapılmıştır. Kümbetlerin orijinal kitabesi hala yerinde durmaktadır.
Ziyaretçilerine etkileyici bir manzara ve tarihî atmosfer sunar.
Süphan Dağı
Süphan Dağı, Türkiye'nin üçüncü en yüksek dağıdır ve Patnos,
Malazgirt, Ahlat ve Adilcevaz ilçelerinden görülebilir. 4058 metre
yüksekliğiyle zorlu dağcılık parkurları sunan Süphan Dağı, özellikle
yaz aylarında dağ yürüyüşü yapmak için tercih edilir.
Ahlat Müzesi
Ahlat Müzesi, Urartu Dönemi'nden Osmanlı Dönemi'ne kadar birçok
eseri sergileyen önemli bir müzedir. Burada, antik döneme ait kaplar
ve tarihi kazılardan çıkarılan eserleri görebilirsiniz. Müze,
2014’te Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yenilenerek tekrar
ziyarete açılmıştır.
İslahiye Medresesi
1216 yılında inşa edilen İslahiye Medresesi, Selçuklu dönemine ait
önemli bir yapıdır. Medrese, bilim ve sanat alanında önemli
isimlerin yetişmesine olanak sağlamıştır. Aynı zamanda bahçesinde
türbeler de yer almaktadır.
Nemrut Çiftkaya Kayak Merkezi
Nemrut Çiftkaya Kayak Merkezi, çeşitli seviyelerde kayak parkurları
sunan önemli bir kış turizmi alanıdır. Tatvan ilçe merkezine 8 km
uzaklıkta bulunan bu merkezde, kar teleferiği ile zirveye çıkabilir
ve Nemrut Krater Gölü'nün manzarasının tadını çıkarabilirsiniz.
Emir Bayındır Kümbeti
Ahlat’taki Emir Bayındır Kümbeti, Akkoyunlu hükümdarının soyundan
gelen Emir Bayındır için inşa edilmiştir. 1481 yılına tarihlenen
kümbet, konik külahı ve silindirik gövdesiyle dikkat çeker.
Abdurrahman Gazi Türbesi
Ahlat’ta bulunan Abdurrahman Gazi Türbesi, yaklaşık 1400 yıldır
ayaktadır. Hz. Ömer döneminde Ahlat’ta şehit düşen Abdurrahman Gazi
için inşa edilmiştir. Türbe, 1974’te restorasyon görmüştür.
Aygır Gölü
Süphan Dağı eteklerinde yer alan Aygır Gölü, etkileyici bir
manzaraya sahiptir. Fotoğrafçılar ve doğa severler için ideal bir
yerdir. Göl, Adilcevaz ilçe merkezine 9 km uzaklıkta bulunur.
Tatvan Sahil Parkı
Tatvan Sahil Parkı, Van Gölü manzarası eşliğinde yürüyüş
yapabileceğiniz bir alandır. Çocuklar için oyun alanları ve mesire
yerleri ile yaz aylarında popüler bir dinlenme bölgesidir.
El Aman Hanı
El Aman Hanı, 16. yüzyıldan kalma tarihi bir yapıdır ve ticaret
rotası üzerinde önemli bir rol oynamıştır. Günümüzde sosyal tesis
olarak da kullanılmaktadır.
Ahlat Sahil Kalesi
Ahlat Sahil Kalesi, Urartular dönemine ait bir kale olup, 1224’te
Osmanlılar tarafından onarılmıştır. Mimar Sinan’ın imzasını taşıyan
bu kale, 38 kule ile dikkat çeker.
Bayındır Köprüsü
Bayındır Köprüsü, 15. yüzyılda inşa edilen tarihi bir yapıdır.
Tahtısüleyman Deresi üzerinde yer alan köprü, geleneksel kesme
taşlardan yapılmıştır.
Sodalı Göl
Sodalı Göl, kas rahatsızlıklarına karşı faydalı olduğu bilinen bir
göldür. Çeşitli kuş türlerine ev sahipliği yapan göl, aynı zamanda
balıkçılık açısından zengindir.
Gökmeydan Camii
Gökmeydan Camii, 1801 yılında inşa edilmiştir. Osmanlı döneminden
kalan bu cami, minaresiyle dikkat çeker.
Bitlis Ulu Camii
Bitlis Ulu Camii, 1150 yılında inşa edilmiştir. 1492’de eklenen
minaresiyle tarihi bir yapı olan cami, 1916’daki Rus işgali
sırasında hasar görmüştür.
Şeyh Babo Türbesi
Ahlat’ta bulunan Şeyh Babo Türbesi, 1834 yılında inşa edilmiştir.
Üryan Baba olarak da bilinen bu şahsiyet, bölge halkı tarafından çok
sevilmiştir.
Nazik Gölü
Nazik Gölü, sakin atmosferi ve doğal güzellikleri ile dikkat çeker.
Yürüyüş parkurları, kamp alanları ve balıkçı kayıklarıyla
fotoğrafçılar için cazip bir noktadır.
Şeyh Hasan Camii
Şeyh Hasan Camii, 1725’te onarımdan geçmiştir ve Bitlis’in tarihi
camilerinden biridir. Caminin alt katında Şeyh Hasan’ın türbesi de
yer almaktadır.
Ekonomi ve Geçim Kaynakları
Bitlis ekonomisi ağırlıklı olarak tarım, hayvancılık ve ormancılığa
dayanır.
Tarım: Tahıl üretimi yaygındır; buğday, arpa,
fasulye ve kaliteli "Virginia" tipi tütün öne çıkar. Meyvecilikte
ceviz, armut, elma ve dut dikkat çeker.
Ormancılık: Ormancılık, özellikle Hizan, Mutki ve
Tatvan’da yaygındır. Sanayi gelişim aşamasındadır; sigara, un, yem ve
süt fabrikaları ile tersaneler öne çıkar. Madencilik faaliyetleri ise
sınırlıdır.
Hayvancılık: Hayvancılık, göçebe aşiretler tarafından
yapılır; koyun, keçi, sığır yetiştirilir ve arıcılık gelişmektedir.
Bitlis balı, lezzetiyle ünlüdür.
Bitlis, tarihi ve kültürel zenginliklerinin yanı sıra, doğal
güzellikleriyle de göz dolduran bir ildir. Hem doğa tutkunları hem de
tarih meraklıları için keşfedilmeye değer bir destinasyondur.
Mihrimah E-Ticaret ve Turizm Şirketi, Türkiye ve
dünya çapında her türlü turistik turu sağlayarak, sizleri unutulmaz
bir seyahat deneyimi yaşamaya davet etmektedir. Bitlis’in tarihi ve
doğal güzelliklerini keşfetmek, bu şehri en iyi şekilde deneyimlemek
için Mihrimah E-Ticaret ve Turizm Şirketi ile seyahatinizi planlayın.
Mihrimah, tüm Türkiye’de anlaşmalı olduğu otellerde size konaklama
hizmeti sunarak, konforlu bir tatil geçirmenizi ve keyif almanızı
sağlar. Bitlis’in eşsiz güzelliklerini keşfetmeye hazır olun, Mihrimah
ile seyahatiniz bir ömre değer olacak!