Tokat, Karadeniz Bölgesi'nin Orta Karadeniz kısmında yer alan, hem
tarihî hem de doğal zenginlikleriyle dikkat çeken bir ildir. Dağlar ve
vadilerle çevrili olan Tokat, yeşil doğası, tarihi eserleri ve kendine
has kültürüyle bölgenin en gözde şehirlerinden biridir. 2023 yılı
itibarıyla yaklaşık 606.934 nüfusa sahip olan Tokat, 10.073 km²
yüzölçümüyle Karadeniz Bölgesi'nin önemli illerinden biridir.
Tarihî Derinlik
Tokat, tarih boyunca çeşitli isimlerle anılmıştır. Bunlar arasında en
bilinenler; Comano Pontika, Komana, Evdoksia, Dokia, Dokat, Kah-Cun,
Sobaru, Darün-Nusret, Darün-Nasr ve Tokat'tır.
"Tokat" adının kökeni hakkında farklı rivayetler bulunmaktadır. Bunlar
arasında, Tokat’ın Togayıt Türkleri tarafından kurulduğu ve adını
buradan aldığı, ya da surlu kent anlamına gelen Toh-kat’tan türediği
söylenmektedir. Evliya Çelebi ise Tokat Kalesi'nin, Amalika Kavmi'nden
efsanevi kahraman "Dok-Ad" tarafından yapıldığını ve şehrin adının
buradan geldiğini ifade etmiştir.
Tokat’ın tarihi, M.Ö. 5500'lere kadar uzanır. Bölgedeki kazılarda elde
edilen buluntular, yörenin Kalkolitik Çağ’dan itibaren yerleşime açık
olduğunu göstermektedir. Hatti, Hitit, Frig, Med, Pers, Büyük
İskender, Pontus, Roma, Bizans, Arap, Danişment, Anadolu Selçuklu,
İlhanlı, Beylikler, Osmanlı ve Türkiye Cumhuriyeti dönemlerinde bu
topraklar önemli bir yerleşim alanı olmuştur.
Malazgirt Savaşı sonrası Danişmendli Beyliği kurulan bölge, 1175
yılında Selçuklulara katılmıştır. 1243 Kösedağ Savaşı sonrasında
İlhanlıların, 1335’ten sonra Eretna Beyliği’nin, 1388’de ise Kadı
Burhaneddin’in yönetimine girmiştir. 1392’de Osmanlı topraklarına
katılan Tokat, Ankara Savaşı sonrasında bir süre Osmanlı yönetiminden
çıkmış, 1413’te tekrar Osmanlı idaresine geçmiştir. 1863’te Sivas
Eyaleti'ne bağlı bir nahiye, 1878’de Mutasarrıflık, 1920’de Müstakil
Liva, 1923’te ise il olmuştur.
Gezilecek Yerler ve Tarihi Mekanlar
Ballıca Mağarası
Tokat’ın Pazar ilçesinde bulunan Ballıca Mağarası, yaklaşık 3 milyon
yıllık geçmişiyle Anadolu’nun en eski mağaralarından biridir. Yüksek
bir konumda yer alan ve turizme kazandırılmak için özel yürüme
yolları ve aydınlatmalarla düzenlenen mağara, toplamda 95 metre
yüksekliğe sahiptir. Etkileyici dikitleri ve soğan sarkıtlarıyla
ünlü olan Ballıca Mağarası, 1996 yılından beri Tokat’ın en çok
ziyaret edilen doğal alanlarından biridir. Mağara, cüce
yarasalarıyla da tanınır ve 8 ayrı bölümden oluşur; bunlar arasında
yarasa salonu, havuzlu salon ve fosil salonu gibi görülmesi gereken
yerler bulunur. Halk arasında "İndere Mağarası" olarak da
anılmaktadır.
Kaz Gölü
Tokat'ta görülmesi gereken doğal güzelliklerden biri olan Kaz Gölü,
kuşların göç yolunda bulunmasıyla yıl boyunca farklı zamanlarda
neşeli manzaralar sunar. Şehir merkezine yakın olması, ulaşımını
kolaylaştırır. Mart ayı ile birlikte kuşların yoğunlaştığı dönemde,
Kaz Gölü yoğun ilgi görür. Ayrıca bu bölge, kara çulluk, söğüt
serçesi, kaz, leylek ve kız kuşu gibi birçok kuş türüne ev sahipliği
yaparak kuluçka merkezi olarak da önemlidir.
Tokat Kalesi
Tokat Kalesi, şehrin sembollerinden biridir ve Roma döneminde
güvenlik amaçlı inşa edilmiştir. Yaklaşık 500 yıl boyunca Bizans
yönetiminde kalan kale, 1074'te Melikşah Gazi tarafından fethedilmiş
ve tarih boyunca birçok medeniyetin egemenliğine girmiştir. Dik bir
kayalık üzerine kurulu olan kale, şehir manzarası ve ormanlarıyla
dikkat çeker. 362 basamaktan oluşan merdivenleri kullanarak kaleye
ulaşmak mümkündür. 5. yüzyıldan kalma bu yapı, şehrin en yüksek
noktalarından birine konumlanmıştır.
Almus Baraj Gölü
Almus ilçesinde bulunan Almus Baraj Gölü, alabalık yetiştiriciliği
ile bilinir. Çevresindeki geniş ormanlık alan ise piknik gibi
etkinlikler için kullanılan bir rekreasyon alanı oluşturur. Turistik
bir bölge olan Almus Baraj Gölü, aynı zamanda su sporları için de
tercih edilmektedir. Göle çevresindeki restoranlarda yakalanan taze
balıklardan tadılabilir.
Topçam Yaylası
Tokat’ın doğal harikalarından biri olan Topçam Yaylası, denizden
1500 metre yükseklikte bulunur ve şehir merkezine 14 km
uzaklıktadır. Nefes kesici manzarası ve doğa ile iç içe olması, bu
yaylaya hem yerel halk hem de turistlerin ilgisini çeker. Yeşilin
farklı tonlarını sunan Topçam Yaylası, her yıl ağustos ayında
düzenlenen şenliklere de ev sahipliği yapmaktadır.
Tokat Saat Kulesi
Tokat Saat Kulesi, Abdülhamit’in tahta çıkışının 25. yılı anısına
1902 yılında inşa edilmiştir. 33 metre yüksekliğiyle dikkat çeken bu
tarihi yapı, güçlü bir saatin sesiyle ünlüdür. Tokat’ın
simgelerinden biri olan Saat Kulesi, merkezi bir konumda yer alır ve
her yarım saatte bir çalan saatiyle hatıra fotoğrafı çektirmek
isteyenler için ideal bir yerdir.
Taşhan
1626 yılında inşa edilmeye başlanan Taşhan, Tokat’ın en büyük ve en
görkemli hanıdır. Osmanlı mimarisinin izlerini taşıyan bu yapı, iki
katlı ve dikdörtgen formundadır. Bugün, eski bakırcılar, antikacılar
ve geleneksel el sanatları atölyelerine ev sahipliği yapan Taşhan,
Tokat’ın en dikkat çekici yapılarından biridir.
Yazmacılar Hanı
Tokat’ın önemli hanlarından biri olan Yazmacılar Hanı, 1800'lü
yıllara uzanan bir geçmişe sahiptir. Geleneksel yazma ürünleri ve
ipek dokuma ürünleri satan dükkanlar, bu handa yer alır. Yazmalar,
Tokat’tan alınabilecek en popüler hediyelerdendir.
Sokak Caddesi
Sulu Sokak Caddesi, Tokat’ın tarihi kimliğini barındıran önemli bir
turistik caddedir. 900 yıllık geçmişe sahip olan bu cadde, tarihi
evler, camiler, medreseler ve türbelerle doludur. Yağıbasan
Medresesi, Latifoğlu Konağı ve Tokat Mevlevihanesi gibi önemli
yapılar bu caddede yer alır.
Tokat Müzesi
1982 yılında halkla buluşturulan Tokat Müzesi, Tokat’taki müzecilik
faaliyetlerinin önemli bir parçasıdır. Arkeolojik ve etnografik
eserlerin sergilendiği müzede, özellikle Koman Antik Kenti ve
Maşthöyük kazılarından elde edilen eserler öne çıkar.
Yağıbasan Medresesi
1151 yılında inşa edilen Yağıbasan Medresesi, Anadolu’daki ilk
kapalı avlulu medrese olarak bilinir. Sade ve süslemesiz yapısı,
dikkat çeker. Yağıbasan Medresesi, tarihi değeri ve mimarisi ile
önemli bir yapıdır.
Tokat Kültür Evi
Tokat Kültür Evi, 1700’lü yıllara ait bir yapıdır ve Anadolu Türk
mimarisinin güzel örneklerinden biridir. Sulu Sokak’ta yer alan bu
ev, çevresindeki tarihi yapılarla birlikte turistlerin ilgisini
çeker.
Sebastapolis Antik Kenti
Sulusaray bölgesinde yer alan Sebastapolis Antik Kenti, Roma
İmparatorluğu döneminden kalma kalıntılarıyla dikkat çeker. Aslan
heykelleri, hamam ve tapınak kalıntıları, kenti ziyaret edenlerin
ilgisini çeker.
Niksar Kalesi
Niksar Kalesi, Tokat’ın en önemli kalelerinden biridir ve Pontus
Krallığı’ndan kalma bir mirastır. Kale, zaman içinde çeşitli
eklemelerle bugünkü halini almıştır. İçinde kilise, mescit, hamam ve
hapishane gibi bölümler yer alır.
Yeşilırmak (Hıdırlık) Köprüsü
Tokat’ın kuzeyinde yer alan Yeşilırmak Köprüsü, Selçuklu dönemine
ait bir yapıdır. 1250 yılında inşa edilen bu köprü, 5 kemeri ve
ihtişamlı yapısıyla dikkat çeker.
Ali Paşa Camii ve Hamamı
1572 yılında inşa edilen Ali Paşa Camii, Mimar Sinan ekolünden izler
taşır. Büyük bir bahçeye sahip olan cami, özellikle bahar aylarında
güzel manzaralar sunar.
Zile Kalesi
Zile ilçesinde yer alan Zile Kalesi, Roma dönemine ait kalıntılar
taşır ve 1336 yılında onarılmıştır. Ücretsiz ziyaret edilebilen bu
kale, bölgedeki tarihi zenginliği yansıtır.
Tokat Mevlevihanesi
Sultan III. Ahmet döneminde inşa edilen Tokat Mevlevihanesi, 13.
yüzyılda Mevlana tarafından yayılan Mevleviliği destekleyen
Fahreddin Iraki tarafından kurdurulmuştur. Geniş bir alanı kaplayan
bu tarihi yapı, Evliya Çelebi tarafından övgüyle anılmıştır.
Gastronomi
-
Tokat Tavası: Patates, soğan, patlıcan, biber, kabak ve etin bakır
tepside kuyruk yağı ve baharatlarla uzun süre pişirilmesiyle yapılan
bu yemek, Tokat mutfağının en meşhur et yemeklerinden biridir.
-
Baklalı Dolma: Tokat yaprağı ile hazırlanan baklalı dolma, iç
bakla ve bulgur ile yapılır, kemikli et suyu ile pişirilir.
-
Pehlili Pilav: Pirinç, nohut, et suyu ve yoğurtla hazırlanan bu
pilav, genellikle özel günlerde tercih edilir.
-
Toyga Çorbası: Yoğurt bazlı, besleyici bir çorba olup, sıcak ya da
soğuk servis edilir.
-
Helle Çorbası: Un ve mercimekle yapılan, besleyici bir çorba. Eski
zamanlarda süt artırıcı olarak kullanılırdı.
-
Çökelekli Pide: Tokat çökeleği ve maydanoz ile hazırlanan,
kahvaltılarda sevilen sıcak pide.
-
Nohut Yahnisi: Et, nohut ve baharatlarla hazırlanan doyurucu bir
kış yemeğidir.
-
Yavan (Erikli) Dolma: Kuru erik ve bulgurla yapılan, özel günlerin
vazgeçilmezi olan dolma.
-
Nivik: Tokat’a özgü bir sulu yemek, içinde çeşitli meyveler ve
otlar bulunur.
-
Bacaklı Çorba: Yeşil mercimek ile yapılan, besleyici ve vejetaryen
dostu bir çorba.
-
Tokat Simiti: Tokat usulü simit, daha yumuşak ve az susamlıdır.
-
Dolma İçi: Bulgur, bakla ve baharatlarla yapılan, kış aylarında
sıcak servis edilen pilav benzeri yemek.
-
Dilme Fasulye Tava: Kurutulmuş fasulye ile yapılan bu yemek, et
suyu ve mısır unu ile tatlandırılır.
-
Zile Batı: Bulgur, mercimek, ceviz ve otlarla yapılan sulu bir
yemek, özellikle Tokat’ın Zile ilçesinde popülerdir.
-
Nohut Mayalı Cevizli Çörek: Niksar ilçesine ait, nohut mayası ile
yapılan ve uzun süre taze kalan cevizli çörek.
-
Zile Köme: Üzüm ve cevizle yapılan, Tokat’ın geleneksel tatlısı.
-
Kızılcık Hoşafı: Kızılcık, su, şeker ve baharatlarla yapılan
ferahlatıcı bir içecektir.
-
Zile Pekmezi: Özellikle Zile ilçesinde üretilen, cevizle
zenginleştirilebilen pekmez, Tokat’ın en bilinen lezzetlerinden
biridir.
Ekonomi ve Geçim Kaynakları
Tokat ilinin ekonomisi büyük ölçüde tarım ve hayvancılıkla ilgilidir.
Faal nüfusun %80’i tarım sektöründe çalışmaktadır. Tokat’ın verimli
ovalarında her çeşit ürün yetişir, özellikle buğday, arpa, mısır,
nohut, şekerpancarı, tütün, soğan, patates ve ayçiçeği öne çıkar.
Tokat, aynı zamanda Türkiye’nin meyve bahçesi olarak bilinir, burada
domates, meyve ve sebze yetiştirilir. Ayrıca tütün ve narince üzümü de
meşhurdur.
Hayvancılık da gelişmiştir; sığır, koyun, manda ve
kıl keçisi beslenir. Arıcılık ve ipekböcekçiliği de yaygındır.
Tokat’ta Turhal Şeker Fabrikasında yem üretimiyle besi hayvancılığı
artmıştır.
Madencilik: Tokat, maden bakımından da zengindir. İl
genelinde betonit, antimon, oniks, krom ve kömür çıkarılmaktadır.
Betonit, su arıtımı ve sondaj işlemlerinde kullanılırken, antimon
yüksek sıcaklıklara dayanıklı bir madendir. Reşadiye ilçesi,
Türkiye’nin en zengin betonit yataklarına sahiptir.
Tokat , tarihî zenginlikleri, doğal güzellikleri,
lezzetli mutfağı ve sıcak halkı ile her yıl pek çok turistin ilgisini
çeker. Ballıca Mağarası, Tokat Kebabı gibi ünlü zenginlikleri ve
zengin kültürel mirasıyla Tokat, keşfedilmeye değer bir şehirdir. Hem
tarihi hem de doğal güzellikleri ile Tokat, ziyaretçilerine eşsiz bir
deneyim sunmaktadır.
Mihrimah E-Ticaret ve Turizm Şirketi, Türkiye ve
dünya çapında her türlü turistik turu sağlayarak, sizleri unutulmaz
bir seyahat deneyimi yaşamaya davet etmektedir. Tokat’ın tarihi ve
doğal güzelliklerini keşfetmek, bu şehri en iyi şekilde deneyimlemek
için Mihrimah E-Ticaret ve Turizm Şirketi ile seyahatinizi planlayın.
Mihrimah, tüm Türkiye’de anlaşmalı olduğu otellerde size konaklama
hizmeti sunarak, konforlu bir tatil geçirmenizi ve keyif almanızı
sağlar. Tokat’ın eşsiz güzelliklerini keşfetmeye hazır olun, Mihrimah
ile seyahatiniz bir ömre değer olacak!